Van inclusiviteit naar verbondenheid.

Al vier generaties leeft mijn familie met ernstig verminderd zicht. Ik ben opgegroeid met de vraag hoe je iets dat gemaakt is om gezien te worden, alsnog begrijpelijk maakt.

Voor mijn profielwerkstuk bedacht ik een tastbare manier om een Mendel-kruising uit te leggen. Voor mijn thesis bouwde ik een website waarmee blinden en slechtzienden muziek kunnen lezen. Steeds dezelfde beweging: visuele informatie vertalen naar iets wat je kunt voelen of horen, zonder dat er onderweg iets verloren gaat.

Die twee projecten leerden me verschillende dingen. Het profielwerkstuk was een directe vertaling van de visuele naar de tastbare wereld. De thesis introduceerde een nieuw format, en dat kon alleen doordat ik mijn programmeerkennis uit mijn studie combineerde met wat ik tijdens mijn revalidatietraject bij Visio Het Loo Erf had geleerd. Sindsdien weet ik niet alleen hoe je toegankelijk programmeert, maar ook hoe je informatie vertaalt naar een vorm die mensen hun eigenwaarde laat houden. Dat laatste is minstens zo belangrijk.

Sinds april 2022 is dat mijn werk. Ik help bedrijven en overheidsinstanties hun digitale producten toegankelijk te maken, van websites tot apps en programma’s, en gaf seminars bij onder andere Perspective, Philips en Rituals. Voor de ACM werkte ik mee aan de doorvoering van de Europese toegankelijkheidswetgeving bij de grootste bedrijven van Nederland, en aan de TU Delft deelde ik mijn ervaringsdeskundigheid met onderzoek en onderwijs. Ik test met dezelfde hulpmiddelen als de mensen om wie het gaat, wijs aan waar het vastloopt en waarom, en denk mee over de oplossing. Doordat ik zelf kan programmeren, blijft het niet bij een lijstje problemen.

Ik ga daarbij niet alleen op mijzelf af. Mijn eigen ervaring vertelt me hoe het voor mij werkt; de community vertelt me hoe het werkelijk zit. Daarom blijf ik dicht bij de mensen om wie het gaat: bij het blindenvoetbal, in de oogcafés, en in de groepen die ik zelf heb opgezet. Dat houdt mijn beeld scherp, en het is op zichzelf gewoon waardevol.

Er is één ding dat ik hardop wil blijven zeggen. Veel mensen met een beperking willen werken en hebben iets te bieden, maar lopen vast in regelingen die bijverdienen onaantrekkelijk maken. Advieswerk over toegankelijkheid gaat daardoor vaak via vrijwilligersconstructies, terwijl het gewoon werk is. Als een uur adviseren ook als een gewerkt uur betaald kan worden, komt kennis die er allang is terecht op de plek waar ze nodig is.

En uiteindelijk gaat het om meer dan onze eigen groep. Een samenleving die ruimte maakt voor wie anders is, oefent iets wat ze hard nodig heeft: omgaan met verschil in plaats van het weg te drukken. Verscheidenheid is namelijk geen luxe. Het is juist wat een geheel in balans houdt, of dat nu een samenleving is of de natuur waar we deel van uitmaken. Hoe meer we die balans herstellen, hoe groter de kans dat er ruimte blijft voor leven zoals dat van ons. Inclusief zijn is dus geen gunst aan een kleine groep. Het is werken aan de voorwaarden waaronder we allemaal verder kunnen.